Door Remy Teunissen op 25 maart 2015

De participatie samenleving in Dantumadiel It is oan Jo!

In het coalitie akkoord ‘Ien mei de minskip’ geven de coalitie partners duidelijk aan dat er belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen zijn. Inwoners ontwikkelen nieuwe initiatieven en dat vraagt om een anders opererende overheid. Wij zien dit ook terug bij programma’s waarin het begrip participatie als een rode draad door alle programma’s heen gaat.
En dan is het wachten op een visie, uitgangspunt en beleid in een notitie.
Die ligt er nu “It is oan jo” dorpen coördinatie en burgerparticipatie in Dantumadiel.
Maar wat lezen wij dan:
Het onderwerp burgerparticipatie gaat alleen maar over het omgaan met de openbare ruimte.
Het lijkt het rapport “Binne en Bouwen” wel dat vorig najaar werd gepresenteerd voor Feanwalden.
Daarnaast is er een potje van ruim 20.000 euro om initiatieven te ondersteunen. Prachtig dat er nu een reserve wordt gevormd voor initiatieven van verenigingen voor dorpsbelangen en belangengroeperingen. Daar is niets op tegen.
Maar dit is toch niet het rapport waarmee het college echt vorm wil geven aan de maatschappelijke veranderingen en haar eigen rol daar binnenals lokale overheid.

Wat is dan een participatie samenleving ofwel de doe democratie?
Dat is een samenleving waarin iedereen die dat kan verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar eigen leven en omgeving, waarbij de overheid geen of slechts een facilitaire rol speelt.
De participatie samenleving is een antwoord op een ontwikkeling van de afgelopen 20 jaar waarin de overheid steeds meer taken en verantwoordelijkheden heeft gekregen op het gebied van veiligheid, zorg en arbeid ofwel de op gebied van de leefbaarheid van de samenleving. Terwijl gelijktijdig de burger zich individueler opstelt als een consument van de overheid.
Voorbeeld: Als u minder goed kunt lopen heeft u, of u het wilt of niet, recht op een scootmobiel. Als er paardendrollen op je stoep liggen dan moet de gemeente de eigenaar daarvan aanspreken en als de feestversiering in een zazl vlam van dan is dat de schuld van de brandweer want die heeft niet de juiste vergunning afgegeven. Dit zijn geen flauwe kul voorbeelden want er wordt echt zo gedacht.
Het gevolg is dat de overheid zich overal mee moet bemoeien en dat er een ongelovige bureaucratie is ontstaan om dit vervolgens weer te regelen. Een bureaucratie die zich vervolgens ook weer keert tegen de nieuwe ontwikkeling van een participatie samenleving.

Het vorm geven aan een nieuwe samenleving een cultuurverandering.
En een cultuurverandering is een proces van tien tot twintig jaar.
En daar hadden wij nu een notitie over verwacht.
Ik wil wel enige handvaten geven over wat wij als PvdA bedoelen met een notitie over de participatie samenleving.
1. De notitie beschrijft het doel:
Dat is een samenleving waarin iedereen die dat kan verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar eigen leven en omgeving, waarbij de overheid geen of slechts een facilitaire rol speelt.
2. Het beschrijft het proces:
Dit is op dit moment nog heel erg moeilijk maar je kunt beginnen met waarden te benoemen en instrumenten aan te geven. Centraal staat de legitimiteit van het proces ofwel wat gaat nu het verschil maken in onze gemeente.
Er zijn veel misvattingen over het begrip participatiesamenleving. Een opsomming daarvan kwam ik tegen kwam in een artikel van trouw van januari 2014:
a. De participatiesamenleving markeert het einde van de klassieke verzorgingsstaat.
Onzin het is een vernieuwing/ontwikkeling van de verzorgingsstaat
b. De participatiesamenleving is een verdelingsvraagstuk tussen overheid, burger en markt.
Los van de bezuinigingen op de zorg/WMO had het vraagstuk van vernieuwing van de samenleving ofwel de participatiemaatschappij nu ook belangrijke rol gespeeld.
c. De participatiesamenleving wil dat burgers niet leuteren maar aanpakken.
Leuteren of aanpakken speelt geen rol. Burgers moeten hun eigen verantwoordelijkheid oppakken en iedereen met de kwaliteiten die hij/zij heeft.
d. De participatiesamenleving doen we gezellig samen.
Of het gezellig wordt dat hoop ik maar dit gaan wij niet zomaar even doen. Hier is een heel maatschappelijk veranderingsproces voor nodig. Het probleem is dat wij erg vast zitten aan hoe het gisteren ging, dit terwijl dat wat gisteren ging ook maar door ons zelf gecreëerd is in de afgelopen decennia
e. De participatiesamenleving: geen kunst aan.
Daar is ook geen kunst aan. Althans niet voor beleidsontwikkelaars en consultancyals ik hun publicaties mag geloven. Er zit nog geen kunst aan voor de gewone burger, het moet geen kunstje worden, het wordt een kunst als iedereen weer met zijn eigen mogelijkheden mag meedoen in onze samen = de doe-democratie.

Winseminus zei het op een congres in mei in de Harmonie heel eenvoudig:
De participatie samenleving?
Wij geven de burgers terug wat wij in de afgelopen twintig jaar van ze hebben afgenomen.
Hun eigen verantwoordelijkheid.

Op dit hele verhaal geeft de notitie “It is oan JO’ geen antwoord.
Het is echter wel een uitdaging waar onze gemeente nu voor staat.
Wij hebben het dan niet alleen over de openbare ruimte maar ook over het organiseren van zorg, wonen, veiligheid, arbeidsparticipatie (ofwel iedereen doet mee) waarbij we gebruik maken van alle kwaliteiten die er aanwezig zijn bij personen en organisaties in de dorpen.

College kom met een visie en beleid over hoe wij vanuit de gemeente Dantumadiel hier richting aan gaan geven.

Ik kan mij voorstellen dat de gemeente Dantumadiel (vergelijkbaar met Leeuwarden) op dit terrein een aantal mensen uitnodigt om mee te denken over de vraag: hoe geven wij vorm aan de participatie samenleving. Met als belangrijkste vraag hoe komen wij tot co-creatie.
Ligt dit op het terrein van dorpsbelangen of heeft die een andere functie.
Het kost wethouders en ambtenaren tijd maar het kan zeker wat opleveren als wij nu een aantal werk-vrije mensen gaan inzetten met ervaring binnen het maatschappelijke veld.
Dat is toch een boeiend pad.

Remy Teunissen

Remy Teunissen

Naast mijn werk voor de fractie en de partij was ik in het dagelijks leven werkzaam als senior adviseur op het gebied HRM bij Palet in Leeuwarden. Mijn aandachtgebied was daar vooral arbeidsmarkt ontwikkeling en opleiding van personeel voor de zorg. Met ingang van de zomer van 2015 ben ik met pre pensioen en kan

Meer over Remy Teunissen